Vnnext.net

Văn hoá Copy

Chỉ bằng vài động tác copy và pate, một bài viết dài từ trang web này đã có mặt ở trang web khác. Thời gian thực hiện không quá vài giây. Sự dễ dàng trong việc sao chép đã khiến cho Internet trở thành môi trường cập nhật thông tin nhanh nhất và cũng là nơi mà bản quyền tác giả ít được coi trọng nhất.

Cách đây vài tháng một website tin tức đã phải đóng cửa khi bị các báo điện tử khác lên án về việc vi phạm bản quyền. Trong thời điểm này, vấn đề được quan tâm “bản quyền âm nhạc trên Internet” đang tạo ra những cuộc tranh cãi nóng bỏng từ các phía và chưa có hồi kêt. Những vấn đề về bản quyền là phạm vi quá lớn lao và to tát, bài viết này chỉ xin đề cập đến một khía cạnh nhỏ: văn hoá sử dụng lại bài viết.

Vì lý do hạn chế thời gian, nguồn tin… tự viết bài là điều ít được các website nhỏ thực hiện. Ở góc độ khác, copy và pate là hình thức chia sẻ những bài viết hay, chất lượng. Đối với các webmaster việc sử dụng lại bài viết là không tránh khỏi, nhằm làm phong phú đa dạng nội dung trang web. Ngay cả các tờ báo báo điện tử lớn, với đội ngũ viết bài chuyên nghiệp cũng có khi phải sử dụng lại bài viết từ nguồn khác.

Sao chép không đáng nói, nhưng sử dụng như thế nào để thể hiện sự tôn trọng tác giả bài viết? “Tôn trọng” ở đây muốn nói đến có chỉ rõ cho người đọc biết nguồn gốc của bài viết hay không. Hoàn toàn chưa muốn nói phải xin phép tác giả trước khi sao chép.

Có không ít người khi đăng lại bài viết đã không ghi rõ nguồn gốc bài viết từ đâu, và mặc nhiên nhận mình là tác giả. Qủa thật đó là hành động không hay chút nào, nếu không muốn nói là đáng hổ thẹn.

Một số khác có ghi nguồn gốc(tác giả), nhưng ghi một cách vu vơ, chắng hạn “theo abc”. Đối với những người chưa từng có khái niệm về “abc” sẽ hoàn toàn mù mờ. Nếu “abc” là tên một thương hiệu nổi tiếng như “Dân Trí”, “Vietnamnet” may ra người ta còn biết đến. Nếu “abc” là một phần tên của domain một website nhỏ bé thì chắc chắn người đọc không thể biết được tác giả đích thực của bài viết là ai.

Sử dụng lại bài viết thường là các trang web có cùng chủ đề. Không muốn người đọc biết đến website có nội dung tương tự (có thể là đối thủ), hoặc lo ngại về vấn đề tối ưu hoá công cụ tìm kiếm (hạn chế link ra), hay chính xác hơn, sự hẹp hòi trong ý nghĩ là mấu chốt của vấn đề.

Với riêng blog này rất không hoan nghênh cách mà một số website khác đã sao chép. Vì lý do tế nhị xin không nêu tên. Trong đó có website sử dụng khá nhiều bài viết, nhưng tuyệt đối không có một chú thích hay link dẫn nói rằng những bài viết đó được lấy từ đây.

Khơi những nguồn chưa ai khơi, viết những điều chưa ai viết là khó khăn, sử dụng lại bài viết là bất khả kháng, nhưng khi copy hãy nghĩ tới công sức của người viết bài, để thêm một chú thích hoặc đường dẫn đến bài viết gốc thể hiện sự tôn trọng đối với tác giả. Đó cũng là sự ghi những nỗ lực của tác giả và là nguồn động lực thực sự cho những bài viết tiếp theo ra đời.